2021/2 Summaries

Jeroen Reyniers Relics and Reliquary Treasures of Saint Ursula in Belgian Limburg Saint Ursula was a king’s daughter (4th/5th century) who was murdered together with several virgins in Cologne. Possibly due to an interpretation error of the legend the cult changed to ‘Saint Ursula and the eleven thousand virgins’ in the ninth century. This legend received renewed attention thanks to …

2021/2 Cover

122e jaargang (2021)  Nr 2                                                                                                        Inleiding Hans Geybels, Wat rest van heiligheid. Relieken in de Nederlanden Wetenschappelijke artikels Jeroen Reyniers, Relieken en reliekschatten van Sint-Ursula en de elfduizend maagden in Belgisch Limburg Charles M.A. Caspers,Het gebeente van Liduina van Schiedam (1380-1433) Evelyne Verheggen, Religieuze kunst als verzet en troost in de Tachtigjarige Oorlog. Een portret van de Utrechtse …

2021/ 1 Summaries

ERIK AERTS Beer Ousts Wine Thanks to Hops? Battle for Priority as a People’s Drink in Brabant and Flanders 800-1500 In past centuries, beer and wine were the most popular alcoholic beverages, also in Northwestern Europe. Beer was the common daily drink in regions without a domestic viticulture and wine did not yet have the elitist character of the later, …

2021/1 cover

doc_volkskunde_2021_1_zonder_cijfers.indd 122e JAARGANG (2021) Nr. 1 Interview Stefaan Top, Afscheid als redacteur van Volkskunde 1 Wetenschappelijke artikels Erik Aerts, Bier verdringt wijn dankzij hop? Strijd om de prioriteit als volksdrank in Brabant en Vlaanderen (ca. 800-1500) 15 Ludo Stynen, Eigen en andere “eigendommelijkheid”. Van interbellumdans tot internationale volksdans en Vlaamse dagen in Schoten 57 Essays Herman Clerinx, Begin en einde …

2020/4 Cover

121ste JAARGANG (2020) Nr. 4 Inleiding – Introduction Albert van der Zeijden, Jorijn Neyrinck, Kathleen M. Adams, 519 Frederike van Ouwerkerk, Bouke van Gorp & Paul Catteeuw, Immaterieel erfgoed als toeristische bestemming. Hoe duurzaam toerisme en de borging van levend erfgoed samengaan – Intangible Heritage as a Tourist Destination. Contributions to Safeguarding Intangible Cultural Heritage through Sustainable Tourism Wetenschappelijke artikels …

2020/3 Cover

121ste JAARGANG (2020) Nr. 3 Introduction Marc Jacobs, Jorijn Neyrinck and Evdokia Tsakiridis, Safeguarding Intangible 241Cultural Heritage and Museums. A Crossing of Several Projects and TrajectoriesJorijn Neyrinck, Evdokia Tsakiridis en Marc Jacobs, Het borgen van 249 immaterieel cultureel erfgoed en musea. Een kruispunt van verschillende projecten en trajecten Evdokia Tsakiridis, Marc Jacobs and Jorijn Neyrinck, Safeguarding Intangible 255 Cultural Heritage …

2020/2 Cover

 121ste JAARGANG (2020) Nr. 2 Wetenschappelijk artikel Ilaria Rosetti, Marc Jacobs & Ana Pereira Roders, Erfgoed en duurzaamheid 105 – Een literatuuronderzoek en reflectie over de rol van participatieve erfgoedpraktijken in duurzame ontwikkeling Essays Mark Schep, Immaterieel erfgoed in een superdiverse omgeving: 123 ondernemers, vrijwilligers en culturele organisaties als ‘custodians’ Susanne Verburg, Jongerenculturen en immaterieel erfgoed: 135 leren van beleving …

2020/1 Cover

 121ste JAARGANG (2020) Nr. 1 Wetenschappelijk artikel Nele Wynants, Wetenschap op de kermis – De verspreiding van technologie, 1 kennis en spektakel in Belgische provinciesteden tijdens het fin-de-siècle Essays Albert van der Zeijden, D.J. van der Ven (1891-1973) 35 als filmische pionier Marc Jacobs, “Borgen van immaterieel erfgoed”, films en D.J. van der Ven 45 Sporen Albert van der Zeijden, …

2019/3 Cover

120ste JAARGANG (2019) Nr. 3 Inleiding – Introduction Jos van Beurden, Kathleen M. Adams & Paul Catteeuw 305 Wetenschappelijke artikelen Francesca Blockeel, Portugal en zijn kolonies: dekolonisering en teruggave 341 van kunst Lies Busselen, De tijd haalt ons in – Hoe het restitutiedebat een lens biedt 361 op een verschuiving in de “ontkenning van gelijktijdigheid” Elsbeth Dekker, Tano Toba Saga …

2019/2 Cover

Wetenschappelijk artikel Wendy Wauters, Het uitkoken van de narheid en zijn verwantschap 137 met de geneeskunst en de alchemistische beeldtaal Essays Stefaan Top, Het Manneke uit de Maan in de Vlaamse narratieve volkscultuur 159 – Een kwestie van liegen, bedriegen en straffen Stefaan Top, Ouders en hun kinderen – Aspecten van een problematische 167 relatie in het Vlaamse sprookje Nieuw …

2019/1 Cover

Woord vooraf Stefaan Top, 120 jaargangen Volkskunde 1 Wetenschappelijk artikel Paul Janssenswillen, Wil Meeus, Els Vinckx, Silke Leenen, 5 Erfgoed toegankelijk maken voor een divers publiek – Multiperspectiviteit in het erfgoedonderwijs Essays Stefaan Top, Van ‘folklore’ naar materieel en immaterieel erfgoed – 25 Ruim anderhalve eeuw cultuurgeschiedenis Stefaan Top, Volksverhalen: een kwestie van genres met een eigen boodschap 37 en …

2018/3 Cover

119de jaargang (2018) Nr. 3 Leen Beyers, Yves Segers, Anneke Geyzen, Streekspecialiteiten, 265 culinaire identiteiten en vererfgoeding – Een inleiding Wetenschappelijke artikelen Loïc Bienassis, La place et les usages du culinaire dans les revues régionalistes 279 françaises de la Belle Epoque Nelleke Teughels, Eendracht maakt macht? Culinaire uitingen van identiteit 303 en machtsverhoudingen tijdens de Brusselse wereldtentoonstelling van 1935 Saar …

2018/2 Cover

Wetenschappelijk artikel Liesbeth Geussens, Ontroerende goederen – Emotionaliteit en betekenisgeving 145 in testamenten van Leuvense mannen en vrouwen, 1770-1780 Sporen Gilbert Huybens, 15. Brussel, Koninklijke Bibliotheek, Hs. 19559 163 Wouter de Vries, Het Natuurlijk Tover-Boek: pseudo-Goeree? 176 Kirsten van Kempen, Het ensemble Tjeertes in het Nederlands Openluchtmuseum 184 André De Poorter, Een Belgische kijk op 250 jaar circus – Zo …

2018/1 Cover

119de JAARGANG (2018) Nr. 1 Wetenschappelijke artikelen Hans Geybels, Alfons Thijs en de verdere studie van (Antwerpse) devotieprentjes 1 Koen De Munter, “Leren door aandacht” – Doden bezoeken en gedenken 25 bij de Aymara en in de Lage Landen Essay Paul Catteeuw, Ma’nene’ of Hoe hou je doden levend(ig)? 47 Albert van der Zeijden & Sophie Elpers, Immaterieel erfgoed en …

2017/3 Cover

 118de JAARGANG (2017) Nr. 3 Ter inleiding Willem de Blécourt, Fantastische verhalen in veelvoud – 221 Of: De reikwijdte van reuzen Wetenschappelijke artikelen Stijn Praet, Een onwaarschijnlijk verhaal – De Latijnse ‘sprookjes’ van een 235 middeleeuwse cisterciënzer Ruth B. Bottigheimer, Vliegende tapijten in Duizend-en-een-nacht: 255 Disney, Dyāb… en d’Aulnoy? Theo Meder, Vertellen alsof het gedrukt staat – (Re-)oralisatie van de …

2017/2 Cover

118de JAARGANG (2017) Nr. 2 Artikels Johan de Bruijn, “Een witte doek spreekt toch meer” – 137 Dynamiek en voorgeschreven orde in de Staphorster rouwdracht, ca. 1950-2017 Joren Ossewaarde, Geneeskunde en volkskunde – 155 De strijd tegen het bijgeloof in de 19de eeuw Sporen Gilbert Huybens, 13. Brussel, Koninklijke Bibliotheek, Hs. II 5331 165 Boekbesprekingen Malda Denana, Ästhetik des Tanzes …

2017/1 Cover

 118de JAARGANG (2017) Nr. 1 Artikels Sophie Elpers & Jorien Posthouwer, Tussen taboe en tolerantie – 1 30 jaar aidsherdenkingscultuur in Nederland Johan Verberckmoes, Dagelijkse humor in de beginjaren van de Nederlandse Opstand 19 Nieuw onderzoek Albert van der Zeijden, Immaterieel erfgoed aan de Universiteit Utrecht – 37 Onderzoeksplan Fellowship Intangible Heritage Studies Sporen Paul Catteeuw, Ten huize van … …

2016/3 Cover

117de JAARGANG (2016) Nr. 3 Ter inleiding Liesbet Depauw, Laure Messiaen, Johan Verberckmoes, Albert van der Zeijden, 241 Feestcultuur en immaterieel erfgoed Wetenschappelijke artikelen Katrien De Graeve, Adoptiefeesten – Cultuur, liefdadigheid en 247 gemeenschapsvorming bij Vlaams-Ethiopische adoptiegezinnen Karin Hannes, Heleen Voets, Joyce Leysen, Pieter Verstraete, 265 Circus als een artistiek en pedagogisch project – Een historische kijk op de totstandkoming …

2016/2 Cover

117de JAARGANG (2016) Nr. 2 Artikels Ad de Jong, Museale passie en Europees idealisme – De jonge jaren van het Verbond 113 van Europese Openluchtmusea 1966-1972 Gertjan Willems, Van cultureel verantwoorde naar plezante films – 143 De heropleving van populaire komedies in de jaren tachtig en de rol van het Vlaamse filmbeleid Essay Pauline van der Zee, Hoe museale tradities …

2016/1 Cover

117de JAARGANG (2016) Nr. 1 Artikels Karla Vanraepenbusch en Anne-Mie Havermans, Omgaan met het erfgoed1 van de vijand – Duitse WO 1-monumenten op stedelijke begraafplaatsen in bezet België Evert Vandeweghe, Van “Klein Rusland” (1925) tot “’t Smurfendorp” (1984) – 21 Volksnamen voor sociale wijken in Vlaanderen Essay Robin Vermeulen, Graffiti in Amsterdam – De vergankelijkheid van een 45 eigentijdse cultuur …

2015/3 Cover

116de JAARGANG (2015) Nr. 3 Albert van der Zeijden, Ten geleide 281 Jorijn Neyrinck, Van Onvoltooid Verleden naar Onvoltooide Toekomstige Tijden – 283 Omgaan met immaterieel cultureel erfgoed en diversiteit in een wereld van verandering Riet de Leeuw, Ruimte voor diversiteit – Het Nederlandse immaterieel erfgoedbeleid 311 Diversiteit en superdiversiteit Albert van der Zeijden, Diversiteit, hybriditeit en de Nationale Inventaris …

2015/2 Cover

116de JAARGANG (2015) Nr. 2 Artikels Britt Denis, Home, sweet home?! – Publiek en privaat onder de loep 129 in negentiende-eeuws Antwerpen (1880) Geert Buelens, ‘En redders zult gij zijn van heel het Vaderland!’ – 151 De artistieke en culturele beeldvorming van en herinnering aan de Eerst Wereldoorlog als een Vlaamse, Belgische of internationale aangelegenheid sinds 1914 Jon Verriet, ‘Een …

2015/1 Cover

116de JAARGANG (2015) Nr. 1 Artikels Kitty de Leeuw, Hoe het bloot (niet) bedekt werd – 1 Het zedelijkheidsoffensief van de rooms-katholieke Kerk op kledinggebied en de reactie van Tilburgse gelovigen daarop, 1914-1970 Willem de Blécourt, Eenmalige verhalen in Vlaanderen – 29 Over het classificeren van sprookjes Nieuw onderzoek Albert van der Zeijden, Naar een onderzoeksagenda voor immaterieel erfgoed – …

2014/4 Cover

115de JAARGANG (2014) Nr. 4 Inleiding Johan de Bruijn, Sophie Elpers en Hilde Schoefs, “Op de huid” – 433 Over vestimentaire kwesties Artikels Isis Sturtewagen, “Alle tsamen zo hebbelicken ghecleet” – 441 Kinderkleding en dagelijks leven in de Brugse Bogardenschool rond het midden van de 16de eeuw Johan de Bruijn en Jacco Hooikammer, “Als ze het maar netjes aandoen” – …

2014/3 Cover

115de JAARGANG (2014) Nr. 3 Introduction Marc Jacobs, Jorijn Neyrinck and Albert van der Zeijden, UNESCO, 249 Brokers and Critical Success (F)Actors in Safeguarding Intangible Cultural Heritage Marc Jacobs, Jorijn Neyrinck en Albert van der Zeijden, UNESCO, 257 makelaars en kritische succes (f)actoren in de borging van immaterieel cultureel erfgoed Articles Marc Jacobs, Cultural Brokerage, Addressing Boundaries and the New …

2014/2 Cover

115de JAARGANG (2014) Nr. 2 Artikels Vicky Vanruysseveldt, Tussen niche en overlevingsstrategie? 121 Rondtrekkende artiesten in het hertogdom Brabant in de tweede helft van de achttiende eeuw Hans Geybels, Miraculen onlancx ghebeurt in Scherpen-heuvel 145 De intellectuele elite over mirakels in de zeventiende eeuw Thérèse Peeters, “Sweet-milk cows” in Huizen and “memorable incidents” 163 in Oost Zaandam – Identity and …

2014/1 Cover

115de JAARGANG (2014) Nr. 1 Inleiding Stefaan Top 1 Artikels Tine Hens, Saartje Vanden Borre en Kaat Wils, De oorlog maakt school – 5 Herinneringspraktijken in het Belgische onderwijs na de Eerste Wereldoorlog Sigrid Van der Auwera en Annick Schramme, De Grote Oorlog herdacht: 27 Een internationaal perspectief Judith Lechanteur en Judica Lookman, Project Onderdak in Nunspeet – 45 Voortleven …

2013/3 Cover

114de JAARGANG (2013) Nr. 3 Inleiding Stefaan Top 249 Artikels Brecht Demasure en Yves Segers, Eten in oorlogstijd 257 Voedselaanbevelingen en keukentips in België tijdens de Eerste Wereldoorlog Tom Simoens, Discipline in het Belgische leger tijdens de 279 stellingenoorlog (1914-1918) Alex Vanneste, De Belgisch-Nederlandse grens onder spanning 293 Antoon Vrints, Verschuivende tolerantiedrempels – De morele codes 317 van het leven …

2013/2 Cover

114de JAARGANG (2013) Nr. 2 Artikels Gábor Kozijn, Van volkscultuur naar immaterieel erfgoed 129 Een geschiedenis van de begrippen in de periode 1987 tot 2007 in Nederland Jeroen Dewulf, Het pinksterverhaal van de Nederlandstalige slavin 153 Sojourner Truth (ca. 1797-1883) – Een analyse vanuit contactstudies Essay Anne Marieke van der Wal, Een pijnlijk verleden, een onzekere toekomst 173 Levend erfgoed …

2013/1 Cover

114de JAARGANG (2013) Nr. 1 Artikels Liselotte Sels, “Muzik ruhun gidasi | Muziek is voedsel voor de ziel” 1 Etnografisch onderzoek naar het gebruik en de functies van Turkse volksmuziek in Gent Korrie Melis en Floor Groefsema, Dansen voor de regio. 25 Community organization op het Noord-Groningse platteland in de jaren 1960 en 1970 Sporen Stefaan Top, Nogmaals bedankt, Jan! …

2012/3 Cover

113de JAARGANG (2012) Nr.3 Inleiding Jan Bleyen, Leen Beyers, Chris De Lauwer, De dood en de dingen 257 Artikels Irene Stengs, Gedenken op de plek des onheils. Bermmonumenten 263 als materiële uitdrukking van veranderende rouwcultuur Davy Herremans en Wim De Clercq, De herinnering blijft. 283 Memoria en materiële cultuur in de monastieke ruimte van Clairefontaine (B) Josephine Hoegaerts, “Op ’t …

2012/2 Cover

113de JAARGANG (2012) Nr. 2 Artikels Willem Scheire, Geschiedschrijving van het evidente. 129 Het verhaal van de koelkast Pieter Vestraete, Naar een fluïde benadering van dovencultuur 152 en dovengeschiedenis- Enkele reflecties over de rol van sportorganisaties voor doven in het ontstaan van een dovencultuur in Belgïe Dossier ‘nieuwe’ Volkskunde Leen Engelen, Erfgoed, efemera en memorabilia- Dc marge of het centrum? …

2012/1 Cover

113de JAARGANG (2012) Nr. 1 Inhoud Redactie, De nieuwe Volkskunde 1 Stefaan Top, Ruim een eeuw VOLKSKUNDE (1888-2011) 5 Peter Jan Margry, Volkskunde in verandering. 13 Reflecties bij een disciplinaire status quo Artikels Evert Vandeweghe, Feesten van nostalgie en vooruitgang: 20 de representatie van het stedelijke landschap in Vlaamse provinciesteden 1837-1958 Hans Piena, Snoeien aan de wortels van de Nederlandse …

2020/4 Summaries

Een duurzame toekomst voor de Friese folklore Anne-Baukje Coster, Maaike de Jong, Alexander Grit & Sander Vroom Dit artikel verkent de kansen en uitdagingen waarmee immaterieelerfgoedgemeenschappen in Friesland te maken hebben als het gaat over cultuurtoerisme en het versterken van steden en regio’s. De relevantie van dit kwalitatieve onderzoek ligt in het verkennen van strategieën teneinde duurzaam toerisme, als een …

2020/3 Summaries

SUMMARIES Safeguarding Intangible Cultural Heritage and Museums A Crossing of Several Projects and Trajectories Marc Jacobs, Jorijn Neyrinck and Evdokia Tsakiridis In this concise institutional introduction text, guest editors Jorijn Neyrinck, Evdokia Tsakiridis and Marc Jacobs contextualise the publication of the special issue of the journal Volkskunde on Safeguarding Intangible Cultural Heritage and Museums as a scholarly result of cooperation …

2020/2 Summaries

Ilaria Rosetti, Marc Jacobs & Anna Pereira Roders Erfgoed en duurzaamheid. Een literatuuronderzoek en reflectie over de rol van participatieve erfgoedpraktijken in duurzame ontwikkelin Summary: Heritage and Sustainability A review of recent literature and a reflection on the role of participatory heritage practices in sustainable development Heritage & Sustainability is an emerging multidisciplinary field. In the last decade, many studies …

2020/1 Summaries

Nele Wynants, Wetenschap op de kermis. De verspreiding van technologie, kennis en spektakel in Belgische provinciesteden tijdens het fin-de-siècle Summary: This article will discuss the role of itinerant show people in the popularization of science and technology in the history of the Belgian fairground. Through a number of case studies at the fair in Ghent of 1892, I will demonstrate …

2019/3 Summaries

Francesca Blockeel: Portugal en zijn kolonies. Dekolonisering en teruggave van kunst Summary: Portugal and Its Colonies. Decolonisation and Restitution of Art In the sixteenth century Portugal was one of the great powers and, with Spain, a precursor in colonizing areas in Asia, America and Africa. Its imperium covers 500 years and it controlled colonies that now are situated in 53 different …

2019/2 Summaries

WENDY WAUTERS Het uitkoken van de narheid en zijn verwantschap met de geneeskunst en de alchemistische beeldtaal Summary: The Vaporisation of Folly and its similarity with early modern medicine and alchemical discourse The Vaporisation of Folly [‘Het uitkoken van de narheid’] fits within a framework of early modern evocations of the healing and makeability of men who are overcome by temporal …

2019/1 Summaries

PAUL JANSSENSWILLEN, WIL MEEUS, ELS VINCKX, SILKE LEENEN Erfgoed toegankelijk maken voor een divers publiek. Multiperspectief in het erfgoedonderwijs Making heritage accessible to a diverse audience Multiperspectivity in heritage education This article presents an instrument for the screening of programme sets for heritage education putting the focus on multiperspectivity. It contributes to the need of a sustainable cooperation between formal …

2018/3 Summaries

LOÏC BIENASSIS La place et les usages du culinaire De plaats van en vertogen over culinaire cultuur in de regionalistische Franse tijdschriften van de Belle Epoque (einde 19de- begin 20ste eeuw) In welke mate heeft de regionalistische beweging in Frankrijk begin twintigste eeuw bijgedragen aan de ‘territorialisaton’ van verschillende gerechten en producten, of anders uitgedrukt, aan de totstandkoming van streekspecialiteiten? …

2018/2 Summaries

LIESBETH GEUSSENS, Onroerende goederen – Emotionaliteit en betekenisgeving in -estamenten van Leuvense mannen en vrouwen, 1770-1780 Emotional goods Sensitivity and signification intestaments of Louvain men and women,1770-1780 Historians studying emotions have recently been using last wills to research the emotional implications of material culture and social networks. In this regard, this article tries to show in what way and to …

2018/1 Summaries

Thijs and the study of devo¬tional prints The late professor Alfons Thijs was an expert in the field of devotional prints from Antwerp (17th-19th Cen¬turies). After his death the university library of Antwerp acquired more than 1.000 prints, related to the city. The library made its ‘Thijs Collec¬tion’ available on line http://anet.be/ opac/opacuactobj. The first part of this article stresses …

2017/3 Summaries

Fantastical Stories in Plural: or, The Reach of Giants Historical narrative research is increasingly facilitated by internet sources, especially in the Netherlands where a service like Delpher (a combination of “delver” = miner, and “Delphi” = the oracle) provides access to millions of pages from historical newspapers, journals and books; the latter also includes the dbnl (digital library for Dutch …

2017/2 Summaries

“The White Wrap Speaks For Itself” Dynamics and Prescriptive Order in the Traditional Dress of Staphorst, c. 1950-2017 It is not for the first time that the people of the village of Staphorst in The Netherlands make out the subject of an article in Volkskunde. In 2017 a substantial but slowly diminishing number of women still wears the lo¬cal traditional …

2017/1 Summaries

Between taboo and tolerance 30 years of AIDS commemoration in the Netherlands The article deals with the commemoration of AIDS during the last three decades in the Netherlands. It focuses on AIDS Memorial Quilts and the rituals related to them. The quilts were made to fight intolerance against AIDS and homosexuality and to shape a commemoration community. The successful control …

2016/3 Summaries

K. DE GRAEVE, Adoptiefeesten, cultuur, liefdadigheid en gemeenschapsvorming bij Vlaams-Ethische adoptiegezinnen Summary: Adoption feast  Culture, Charity and Community Building in Flemish-Ethiopian Adoptive Families Drawing on ethnographic fieldwork and interviews, this article analyses festive gatherings of Flemish parents with children adopted from Ethiopia as sites for community building, charity work and culture work. On the one hand, it reads the festive gatherings …

2016/2 Summaries

AD DE JONG, Museale passie en Europees idealisme – De jonge jaren van het Verbond van Europese Openluchtmusea 1966-1972 Summary: A Passion for Museums and for Europe – The early years of the Association of European Open-Air Museums (1966–1972) Anyone who frequently attends the conferences of the Association of European Open-Air Museums (AEOM) will eventually begin to wonder how this …

2016/1 Summaries

KARLA VANRAEPENBUSCH en ANNE-MIE HAVERMANS, Omgaan met het erfgoed van de vijand – Duitse WO1-monumenten op stedelijke begraafplaatsen in bezet België Summary: Dealing with the heritage of the enemy – German First World War monuments on city cemeteries in occupied Belgium During the First World War the Germans commemorated their fallen soldiers with monuments in the communal cemeteries in the …

2015/3 Summaries

JURIJN NEYRINCK, Van Onvoltooid Verleden naar Onvoltooide Toekomstige Tijden – Omgaan met immaterieel cultureel erfgoed en diversiteit in een wereld van verandering Summary: From Past Continuous to Continuous Future Tenses Dealing with Intangible Cultural Heritage and Diversity in a Changing World The introductory essay to this theme issue of Volkskunde on intangible cultural heritage (ICH) and diversity, provides a brief …